Als jongere mag je dingen kopen die bij jouw leeftijd passen. Zoals een flesje frisdrank of een kaartje voor de bioscoop. Je mag zelf geen grote aankopen doen of contracten afsluiten. Als je bijvoorbeeld een telefoonabonnement wil afsluiten of een fatbike wil kopen, dan heb je toestemming nodig van je ouders of voogd.
De rol van ouders en voogden
\Als kind sta je onder gezag van jouw ouders of voogden totdat je 18 jaar bent geworden. Jouw ouders met gezag of voogden moeten jou goed verzorgen en opvoeden. En zij hebben de taak om jouw geld en bezittingen goed te beschermen.
Heb je geld van bijvoorbeeld een erfenis of een schadevergoeding? Dan moeten je ouders soms toestemming vragen aan de kantonrechte[FZ2.1]r voor grote beslissingen over dat geld. Bijvoorbeeld als ze een scooter willen kopen voor jou van jouw geld. De kantonrechter zal de toestemming alleen geven als dat in jouw belang is.
Voogden moeten aan de kantonrechter laten zien hoe ze met jouw geld omgaan. De kantonrechter kan de voogd vragen eens in de zoveel tijd een overzicht van jouw financiën te geven. Zo kan de kantonrechter controleren of het goed gaat.
Ik heb een erfenis ontvangen
Iedereen van 16 jaar of ouder kan bij een notaris in een document laten vastleggen wat er na overlijden met zijn geld en spullen gebeurt. Zo’n document heet een testament.
Een familielid of bekende kan in zo’n testament opschrijven dat jij na zijn overlijden geld of spullen krijgt. Dat heet een erfenis. Soms staat in een testament dat iemand anders jouw erfenis beheert totdat je bijvoorbeeld 23 of 25 jaar bent. Die persoon heet een testamentair bewindvoerder. Als dat zo is, moet je eerst toestemming vragen aan die bewindvoerder voordat je geld uit de erfenis mag gebruiken.
Jouw geld op een speciale bankrekening (BEM-rekening)
Een BEM-rekening is een speciale rekening op jouw naam. De kantonrechter kan beslissen dat jouw geld op een BEM-rekening wordt gestort. Je ouders of voogden kunnen de kantonrechter ook vragen om dit te bepalen. Geld opnemen kan alleen met toestemming van de kantonrechter.
Vaak wordt deze BEM-rekening gebruikt als je een erfenis hebt gekregen en er geen testamentair bewindvoerder is, of als je een schadevergoeding heb gekregen. Als je 18 wordt eindigt de BEM-rekening en mag je zelf bepalen wat je met het geld doet.
Voorbeeld: Jada (17) kreeg een erfenis van diens opa. Het geld staat op een BEM-rekening. Jada wil het gebruiken voor rijlessen. Diens ouders vragen daarom toestemming aan de kantonrechter om geld voor de rijlessen van de rekening te halen.
Kan ik zelf naar de kantonrechter?
Ben je 12 jaar of ouder en vragen je ouders of voogden de kantonrechter om iets te beslissen over jouw geld? Dan wil de kantonrechter ook jouw mening horen. Je kunt opschrijven dat je het eens bent met het verzoek (een schriftelijk akkoord geven).
Ben je het niet eens? Dan kan je dit in een brief aan de kantonrechter laten weten. De kantonrechter kan je daarna uitnodigen voor een gesprek.
Bijzondere curator
De kantonrechter kan een bijzondere curator voor jou benoemen. Dat is iemand die met jou praat en opkomt voor jouw belangen, bijvoorbeeld als er ruzie over geld of een erfenis is. Jij kunt de kantonrechter ook zelf vragen om een bijzondere curator.
Hoe zorg ik dat mijn brief bij de kantonrechter komt?
Sommige vragen over jouw geld of bezit kun je zelf aan de kantonrechter stellen. Bijvoorbeeld als je jouw geld wil gebruiken voor het kopen van een scooter of laptop en je ouders of voogden geen toestemming geven.
Je kan je vraag per e-mail of brief sturen naar de rechtbank, afdeling kanton.
Stuur het naar de rechtbank waar jouw woonplaats onder valt.
Zet in je brief of e-mail:
• je volledige naam (zoals die staat in je identiteitsbewijs of paspoort)
• je geboortedatum, en
• het adres waar je woont of verblijft.
De kantonrechter kan jou en je ouders of voogden uitnodigen voor een gesprek. Dat heet een zitting. In een uitspraak schrijft de kantonrechter op wat zijn beslissing is.
Twijfel je wat de juiste rechtbank is?
Bel dan het Rechtspraak Servicecentrum: 088 361 61 61.
Na je 18e verjaardag
Ben je 18 jaar geworden? Dan mag je alles wat bij de rechtbank bekend is over jouw geld en bezit (het dossier) inzien. De rechtbank zal jou na je 18e verjaardag een brief sturen met de vraag of je jouw dossier wil inzien.
Vind je dat je ouders of voogden jouw geld niet goed hebben beheerd en dat je daardoor schade hebt geleden? Dan kun je hen aansprakelijk stellen en om een schadevergoeding vragen.
Hulp
Wil je iets kopen met je eigen geld, maar krijg je geen toestemming? Heb je twijfels of je ouders wel goed voor je geld zorgen? Of wil je met je vraag naar de rechter en heb je hulp nodig bij het schrijven van een brief? Je kan de Kinder- en Jongerenrechtswinkel of Het Juridisch Loket om hulp vragen.
Is er een (jeugd)hulpverlener bij jou betrokken? Ook die kan je om hulp vragen. Of kijk op de website van de gemeente waar je woont welke hulp zij bieden bij het regelen van geldzaken.