Ik word onder toezicht gesteld

Dunya (15) woont met haar moeder, haar stiefvader en twee broertjes in een flat in de stad.

Een paar jaar geleden zijn haar ouders gescheiden. Haar moeder is opnieuw getrouwd met een andere man. Haar jongste broertje kan niet goed leren en moet naar een speciale school. Haar middelste broertje is eigenlijk nooit thuis, hij hangt rond op straat. Veel geld is er niet, omdat haar stiefvader onlangs is ontslagen. Haar moeder werkt niet en voelt zich vaak ongelukkig. Ze wordt snel boos, en slaat Dunya af en toe. Dunya durft dat aan niemand te vertellen, maar haar leraar heeft tijdens de gymles haar blauwe plekken gezien. Hij vroeg toen of er problemen waren thuis. Dunya vond het moelijk om te zeggen, maar heeft toch verteld dat het niet zo goed gaat thuis. Toen kwam er iemand van de jeugdbeschermingsinstantie langs.

Problemen thuis

Als er thuis problemen zijn, vinden veel kinderen het moeilijk om hierover te praten met andere mensen. Toch kan het belangrijk zijn hulp te zoeken. Kinderen hebben het recht zich normaal te ontwikkelen, naar school te gaan en vrienden te maken. Dat staat in het Internationale Verdrag voor de rechten van het kind.

Niet fijn thuis

Dunya vindt het niet fijn thuis. Haar vader ziet ze nooit meer, hij is in een ander land gaan wonen. Haar stiefvader zit altijd thuis, en scheldt haar vaak uit. Soms slaat haar moeder haar. Haar jongste broertje moet altijd huilen, en haar middelste broer is laatst opgepakt door de politie.

Moeite op school

Dunya slaapt slecht. Ze valt op school soms in slaap en haalt slechte cijfers. Toen de leraar op school de blauwe plekken zag, en hoorde wat er allemaal aan de hand was, heeft hij de jeugdbeschermingsinstantie gewaarschuwd. Dat is een organisatie die mensen helpt bij opvoedingsproblemen.

De jeugdbeschermingsinstantie

Mensen kunnen daar zelf heen met vragen en hulp krijgen. Soms wordt de jeugdbeschermingsinstantie door anderen ingeschakeld, zoals door een school of een huisarts.
De medewerker van de jeugdbeschermingsinstantie heeft geprobeerd hulp aan te bieden aan het gezin van Dunya. Maar haar moeder is nooit bij de jeugdbeschermingsinstantie geweest. Ze wil geen hulp. Na een paar maanden is daarom de Raad voor de Kinderbescherming gewaarschuwd.

  • Bij ernstige opvoedingsproblemen speelt de Raad voor de Kinderbescherming vaak een rol. De Raad heeft de taak op te komen voor de rechten van kinderen die in de knel zitten. De Raad kan mensen verplichten om zich te laten helpen bij de opvoeding van hun kinderen. Soms vraagt de Raad daarbij aan de rechter een beslissing te nemen. Dat heten maatregelen van kinderbescherming. Omdat haar moeder geen hulp wil, en de problemen blijven bestaan, stuurt de medewerker van de Raad het dossier over het gezin van Dunya op naar de rechtbank. Hij vraagt de rechtbank om een ondertoezichtstelling.

  • De rechter kan verschillende beslissingen nemen om te proberen de problemen in de opvoeding op te lossen. Hij kan bijvoorbeeld een ondertoezichtstelling (OTS) uitspreken of het ouderlijk gezag beëindigen.

  • De rechter krijgt een dossier van de Raad voor de Kinderbescherming. Daarin staat wat er allemaal aan de hand is in het gezin van Dunya. De rechter leest al die informatie, en daarna nodigt hij Dunya's moeder en stiefvader uit op de rechtbank. De rechter vraagt hen hoe het gaat en wat de problemen zijn.

    Je mening is belangrijk voor de rechter

    Ook Dunya mag tijdens een kindgesprek aan de rechter vertellen wat zij er allemaal van vindt. Haar mening is heel belangrijk voor de rechter. Maar het is de rechter die uiteindelijk beslist.

    Moet ik naar het kindgesprek?

    Als je bent uitgenodigd voor een gesprek met de rechter hoef je niet te komen als je dat niet wilt. Als je niet naar de rechtbank wilt maar wel je verhaal wilt vertellen, kan je de rechter een brief schrijven.

    Wil je meer informatie over het gesprek met de rechter? Kijk dan hier.

    De beslissing

    Als de rechter naar iedereen heeft geluisterd, neemt hij een beslissing.
    In dit geval besluit de rechter dat de kinderen onder toezicht moeten worden gesteld. Dat betekent dat de rechter een gezinsvoogd aanwijst die gaat helpen bij de opvoeding.

  • De rechter zegt dat de jeugdbeschermingsinstantie ervoor moet zorgen dat iemand gaat helpen bij de opvoeding van Dunya en haar broers: de gezinsvoogd. Soms wordt de gezingsvoogd ook jeugdbeschermer genoemd. De gezinsvoogd gaat samen met de ouders een plan maken om de problemen thuis op te lossen. Hij komt af en toe langs en zorgt ervoor dat Dunya’s moeder hulp krijgt, zodat ze haar dochter niet meer slaat.

    Je hebt inspraak

    Als jij het niet eens bent met een afspraak die de gezinsvoogd maakt, en je bent 12 jaar of ouder, kan je dat vertellen aan iemand van de jeugdbeschermingsinstantie waar de gezinsvoogd werkt. Als je het daarna nog steeds niet met beslissingen van de gezinsvoogd eens bent, kun je aan de rechter vragen nog eens naar de afspraken te kijken.

    Uithuisplaatsing

    Dunya’s ouders blijven verantwoordelijk voor haar opvoeding. Ze houden het ouderlijk gezag. Ook blijft Dunya gewoon thuis wonen. Soms is het nodig dat een kind een tijdje ergens anders gaat wonen. Dat heet uithuisplaatsing.

  • Soms zijn de problemen thuis zo groot, dat het beter is als je ergens anders gaat wonen. De Raad voor de Kinderbescherming, een jeugdbeschermingsinstantie of het Openbaar Ministerie kan de kinderrechter vragen om je uit huis te plaatsen als niets anders helpt. De rechter bekijkt dan of dat echt nodig is en voor hoe lang. Als zo’n verzoek bij de rechter ligt, praat die eerst met jou om te horen hoe jij erover denkt.

    Uithuisplaatsing is een heftige gebeurtenis, voor jou en voor je ouders. De rechter geeft daar alleen toestemming voor als dat echt nodig is voor jouw veiligheid. Je gaat dan naar een pleeggezin of een instelling die speciaal bedoeld is om kinderen op te vangen. De rechter geeft steeds toestemming voor maximaal een jaar. Gaat het daarna nog niet goed, dan kan de rechter de ‘machtiging uithuisplaatsing’ verlengen.

  • Als het thuis echt niet goed gaat, kan de rechter beslissen dat je een poosje moet worden opgenomen in een gesloten instelling voor jeugdhulp.

    Opvoedingsproblemen

    Als volwassenen zich geen raad meer weten met je gedrag, kunnen jeugdbeschermingsinstantie, Openbaar Ministerie of gemeente vragen om een opname. Dan wordt je bijvoorbeeld de hele tijd agressief wordt of omdat je beschermd moet worden tegen mensen die slechte bedoelingen hebben.

    Voorwaardelijke machtiging

    De rechter kan ook een ‘voorwaardelijke machtiging’ geven om je in een instelling te plaatsen. Dan moet jij je aan bepaalde afspraken houden. Doe je dat niet, dan kan je meteen worden opgenomen. De machtiging gesloten jeugdhulp geldt voor maximaal een jaar, de voorwaardelijke machtiging voor maximaal 6 maanden. Ze kunnen allebei worden verlengd.

    Geen straf, wel hulp

    Gesloten jeugdhulp is geen straf, maar er gelden wel strakke regels. Je mag bijvoorbeeld niet zomaar naar buiten en als je je erg misdraagt, kan je alleen op een kamer worden gezet. Je verblijf daar is bedoeld om jou te helpen. Je krijgt trainingen om je beter te gedragen en als je het goed doet, krijg je steeds meer vrijheden. Dan mag je na verloop van tijd weer naar buiten en misschien zelfs terug naar huis.

    Gesloten instelling

    De rechter kan pas beslissen dat je naar een gesloten instelling gaat als een deskundige (een gedragswetenschapper) dat ook nodig vindt. Die deskundige zal jou uitnodigen voor een gesprek. Werk je daar niet aan mee, dan wordt een beslissing genomen op basis wat ze van jou weten.

    De rechter wil ook jouw mening horen

    De rechter zorgt ervoor dat je een eigen advocaat krijgt die namens jou het woord voert in de rechtbank, maar je mag zelf ook dingen tegen de rechter zeggen. Die zal jou altijd om je mening vragen.

  • Kindermishandeling kan allerlei vormen aannemen. Je denkt daarbij al gauw aan kinderen die geslagen worden. Maar er zijn ook kinderen die telkens worden uitgescholden, vernederd of bedreigd. Dat noem je psychische mishandeling.

    Verwaarlozing is ook mishandeling

    Verder kan verwaarlozing een vorm van mishandeling zijn: kinderen die niet goed worden gewassen, te weinig eten krijgen of altijd vieze, kapotte kleren dragen. En ook seksueel misbruik (of dat nou met een kind gebeurt of waar een kind bij is) valt onder kindermishandeling.

    Ben jij slachtoffer?

    Ben jij slachtoffer van kindermishandeling, of denk je te weten dat een ander kind dat is? Roep dan hulp in: Je kunt bijvoorbeeld bellen met Veilig Thuis via telefoonnummer 0800-2000. Medewerkers van Veilig Thuis bekijken dan wat er aan de hand is en schakelen zo nodig de politie in of jeugdbeschermingsinstanties. Zij kunnen naar de rechter stappen als blijkt dat er echt moet worden ingegrepen. Je kunt ook bellen of chatten met de Kindertelefoon: 0800-0432.
    Bij Jongeren Hulp Online vind je meer dan 25 hulplijnen die je snel, anoniem en gratis hulp bieden. Via de chat of telefoon.

    Seksueel misbruik

    Is er sprake van seksueel misbruik, dan kan je terecht bij een speciale hulplijn van Slachtofferhulp (telefoon 0900-999 9001). Mailen of chatten kan natuurlijk ook.
    Er is ook het Centrum voor seksueel geweld (telefoon 0800-0188) Deze site is voor iedereen die een nare (online) seksuele ervaring heeft meegemaakt. Kortgeleden, of langer geleden.

    Anoniem

    Je hoeft niet bang te zijn dat je naam wordt doorgegeven, want al deze instanties gaan uit van vertrouwelijkheid. Durf je toch niet te zeggen wie je bent, dan vertel je gewoon anoniem wat er aan de hand is.

  • Dunya’s ouders houden het ouderlijk gezag. Dat betekent dat zij samen verantwoordelijk blijven voor haar opvoeding en verzorging. Ze mogen dus zelf beslissingen blijven nemen over haar, maar moeten dat vanwege de ondertoezichtstelling wel bespreken met de gezinsvoogd.

  • Als het echt heel slecht gaat thuis, en je ouders niet meer voor je kunnen zorgen, kan de rechter beslissen het gezag van je ouders te beëindigen. Dat betekent dat iemand anders voortaan alle beslissingen neemt die voor jouw opvoeding belangrijk zijn. Meestal is dat iemand van de jeugdbeschermingsinstantie. Jij woont ondertussen in een pleeggezin of een instelling.

    Je ouders hebben dan niets meer over jou te zeggen, maar ze worden wel zoveel mogelijk bij jou betrokken en ze mogen meestal ook op bezoek komen. Na verloop van tijd kunnen je ouders aan de rechter vragen of zij weer het gezag over jou mogen hebben. De rechter zal ook naar jouw mening vragen. Het is belangrijk dat de rechter weet wat jij wilt. Als je niet naar de rechtbank wilt, kun je de rechter een brief schrijven. Het is niet zo dat je mag kiezen, de rechter beslist.

  • Als er veel problemen bij je thuis zijn en je hulp zoekt, kun je verschillende dingen doen:

    Lukt het niet om samen met je ouders en je jeugdbeschermer een oplossing te vinden? Misschien kun je met je probleem of vraag naar de rechter, het hangt van het onderwerp af of je 12 jaar of ouder moet zijn. De rechter kan je uitnodigen voor een ‘kindgesprek’.

  • Ik ben onder toezicht gesteld en:
    • ik wil dat de ondertoezichtstelling stopt,
    • ik ben het niet eens met een schriftelijke aanwijzing aan jou (een brief met een opdracht van de jeugdbeschermer)
    • ik wil een andere omgangsregeling met een of beide ouders,
    • ik wil een andere jeugdbeschermingsorganisatie of
    • ik ben het niet eens met een belangrijke beslissing van de jeugdbeschermer (bijvoorbeeld om bepaalde hulp in te zetten).
      *Ben je 12 jaar of ouder? Dan kun je het de rechter laten weten.
    Ik ben uit huis geplaatst en:
    • ik wil dat de uithuisplaatsing stopt of minder lang duurt of
    • de jeugdbeschermer wil dat mijn verblijfplaats wijzigt, waar ik het niet mee eens ben.
      Ben je 12 jaar of ouder? Dan kun je het de rechter laten weten.
    Ik ben het niet eens met een regeling of afspraak over mij

    Het kan zijn dat je het niet eens bent met een regeling of afspraak over jou tussen je ouders. Bijvoorbeeld een omgangsregeling of de keuze van jouw school. Praat hierover met je ouders en jeugdbeschermer.

    Helpt dit niet? Dan kun je de rechter vragen om een beslissing te nemen. Als het over andere onderwerpen dan omgang gaat, dan heet dat de ‘informele rechtsingang’.

    Het maakt niet uit hoe oud je bent. Het is wel belangrijk dat je goed over je vraag hebt nagedacht en jij dit zelf, echt graag wilt. De rechter kijkt goed naar je vraag.

    Hoe zorg ik dat mijn vraag bij de rechter komt?

    Dat kan met een brief of e-mail:

    1. Zet in je brief of e-mail je volledige naam (zoals die staat in je identiteitsbewijs of paspoort), je geboortedatum en het adres waar je woont of verblijft.
    2. Schrijf in je brief wat je wil veranderen en waarom. Een Kinder- en jongerenrechtswinkel kan je helpen bij het schrijven van de brief.
    3. Kies de rechtbank die gaat over jouw woonplaats. Kies ‘Alle contactgegevens’ en kijk bij Familie/Familie en jeugd(zaken). Daar zie je het telefoonnummer en de andere adresgegevens.

    Twijfel je wat de juiste rechtbank is?
    Bel dan het Rechtspraak Servicecentrum: 088 361 61 61.